शिवाजी महाराजांनी कोणत्या चुका केल्या आहेत का? असल्यास पुराव्यासह स्पष्ट कराल का?

शिवाजी महाराजांच्या चरित्राचा अभ्यास करताना असे लक्षात येते की त्यांनी त्यांच्या जीवनात फारच कमी चुका केल्या. प्रत्येक वेळी जेव्हा त्यांनी चूक केली तेव्हा ते त्यापासून शिकले आणि पुन्हा ती कधीही केली नाही. चूक का केली गेली आणि त्याचे कारण काय होते याचे विश्लेषण त्यांनी केले.

• पुरंदरचा तह

पहिली चूक पुरंदरचा तह मिर्झा राजा जयसिंग यांच्याशी होता. ज्यामध्ये शिवाजी महाराजांनी आपले ,२३ किल्ले (काही रेकॉर्ड १९ सांगतात) औरंगजेबाला दिले. त्यांनी त्याची मनसबदारी स्वीकारली आणि औरंगजेबाला भेटण्यास आग्रा येथे गेले ज्याच्या परिणामी शिवाजी महाराजांना नजरकैदेत ठेवले कारण शिवाजी महाराजांनी औरंगजेबाच्या वाढदिवशी संपूर्ण दरबारसमोर औरंगजेबाचा अपमान केला होता, परंतु ते तेथून पळून जाण्यात यशस्वी झाले. त्यानंतर शिवाजी महाराजांनी असा तह केला नाही.

• पन्हाळ्याची लढाई

पन्हाळा किल्ल्याच्या बाबतीतही शिवाजी महाराजांनी आपले 1000 सैनिक गमावले आणि बरेच जखमी झाले. त्यांचे सेनापती नेताजी पालकर आणि त्यांच्यात काही गैरसमज होते. नेताजी काही कारणास्तव वेळेवर मजबुतीकरण प्रदान करू शकले नाहीत. त्यानंतर शिवाजी महाराजांनी पन्हाळा किल्ल्यावर थेट हल्ला केला नाही. त्यांनी गनिमी कावा युद्धाचा उपयोग केला आणि केवळ ६० सैनिक घेऊन हा किल्ला जिंकला.

• प्रतापराव गुजर यांचे निधन

नेताजी पालकरानंतर प्रतापराव गुजर यांना सेनापती म्हणून निवडले. एकदा प्रतापरावांनी आदिलशाही भहलोल खानचा पराभव केला. त्याने सर्व सैनिकांसह त्याला जिवंत पकडले. भहलोल खान यांनी दयेची विनंती केली आणि शिवाजी महाराजांना न विचारता प्रतापरावांनी त्यांची सुटका केली. त्यानंतर त्याने स्वराज्यावर हल्ला न करण्याच्या कराराने व सर्व संपत्ती व शस्त्रे जप्त करून त्याला सोडले. शिवाजी महाराजांना जेव्हा हे कळले तेव्हा ते फार रागावले आणि त्यांनी प्रतापरावांना विचारले की त्यांनी कोणाच्या परवानगीने भहलोल खान पठणला सोडले? शिवाजी महाराजांना खात्री होती की भहलोल खान त्यांच्या बोलण्याशी एकनिष्ठ राहणार नाही आणि स्वराज्यावर पुन्हा हल्ला करेल. नेमके तेच घडले. आता शिवाजी महाराजांनी प्रतापरावांना सांगितले की “त्या भहलोल खानला मारून टाका किंवा अटक करा किंवा नंतर मला तुमचा चेहरा दाखवू नका”. राजा रागावला म्हणून हे शब्द खूप कठोर होते. शिवाजी महाराजांनी आपल्या जवळच्या कोणालाही असा शब्द कधी वापरला नाही. हे ऐकून प्रतापरावांना अत्यंत दोषी वाटले आणि त्यांच्या लक्षात आले की शिवाजी महाराज व स्वराज्याला आपल्या चुकीमुळे त्रास होणार आहे. प्रतापरावांना भहलोल खानचे नेमके ठिकाण कळले तेव्हा त्यांचा सोबत ६ सैनिक होते. अचानक त्याला राजाचे शब्द आठवले आणि त्या क्षणीच त्या 7 जणांनी भहलोल खानच्या 12000 सैनिकांवर थेट हल्ला केला. त्यांनी निर्भयपणे लढाई केली पण आपल्या जिवाचे बलिदान दिले. हे कळताच शिवाजी महाराज फार दु: खी व अस्वस्थ झाले. आपला एखादा रत्न गमावल्यामुळे त्याने पुन्हा कधीही अशा प्रकारचा शब्द वापरला नाही.

महाराज नेहमीच आपल्या चुकांमधून शिकले आणि पुन्हा कधीही त्या चूक केल्या नाहीत

महान राजा !!!